Za Vučevića je, prethodno, ispred zgrade Vlade Severne Makedonije priređen svečani doček – bio je postavljen crveni tepih, uz počasnu gardu i intoniranje himne dve države.
Premijer Vučević danas boravi u svojoj prvoj zvaničnoj poseti Severnoj Makedoniji, tokom koje je planirano potpisivanje Memoranduma o razumevanju i saradnji u oblasti gasa između Ministarstva rudarstva i energetike Srbije i Ministarstva energetike, rudarstva i mineralnih sirovina Severne Makedonije.
Tanjug
Dodik je na konferenciji za novinare kasno sinoć istakao da je SNSD osvojio vlast i u četiri mesta koja su do sada pripadala opoziciji, a to su Brod, Bileća, Sokolac i Ugljevik.
Opštine i gradovi u kojima će SNSD imati načelnike i gradonačelnike su: Brod, Bileća, Sokolac, Ugljevik, Drvar, Glamoč, Novi Grad, Oštra Luka, Kostajnica, Kozarskoj Dubici, Prijedor, Gradiška, Srbac, Laktaši, Prnjavor, Petrovac, Drinić, Čelinac, Istočni Drvar, Ribnik, Mrkonjić Grad, Јezero, Kneževo, Šipovo, Derventa, Vukosavlje, Doboj, Petrovo, Donji Žabar, Pelagićevo, Osmaci, Zvornik, Vlasenica, Milići, Šekovići, Bratunac, Srebrenica, Istočno Sarajevo, Sokolac, Istočno Novo Sarajevo, Trnovo, Rogatica, Višegrad, Nevesinje, Foča, Novo Goražde, Rudo, Kalinovik, Trebinje, Kupres, Istočni Mostar.
Simptom/Tanjug
Osmi lokalni izbori od proglašenja nezavisnosti 1992. godine u Bosni i Hercegovini će biti održani danas.
Održavaju se svake četiri godine i uključuju izbor opštinskih načelnika i gradonačelnika koji su odgovorni za vođenje opštinske, odnosno gradske administracije te implementaciju odluka lokalnih skupština koje čine zakonodavno telo na tom nivou vlasti.
Centralna izborna komisija BiH (CIK) je overila kandidature ukupno 296 političkih subjekata za lokalne izbore, od toga 110 političkih partija, 58 koalicija, 76 nezavisnih kandidata i 43 nezavisna kandidata nacionalnih manjina te devet lista nezavisnih kandidata.
Overeno je ukupno 26.089 kandidatura pojedinaca, od čega su 25.703 kandidata za skupštine opština, među kojima je 10.983 žena. Kada je reč o kandidatima za načelnike, odnosno gradonačelnike, njih ima 386, od čega 29 žena.
Evo šta treba znati o lokalnim izborima u Bosni i Hercegovini.
Šta se bira?
Građani i građanke Bosne i Hercegovine će na lokalnim izborima birati ukupno 3.200 odbornika u gradskim i opštinskim skupštinama u Federaciji BiH te gradskim, odnosno skupštinama opština u Republici Srpskoj, kao i novi saziv Skupštine Brčko distrikta.
Osim toga, biraće se i 143 gradonačelnika i načelnika u lokalnim zajednicama u oba entiteta u Bosni i Hercegovini.
Kako se biraju gradonačelnici?
Gradonačelnici se biraju direktno u većini lokalnih zajednica. Izuzetak su Sarajevo i Mostar te Brčko distrikt.
U Sarajevu odbornici iz četiri opštine, koje građani biraju direktno na izborima, biraju sastav Gradske skupštine koja potom bira gradonačelnika/gradonačelnicu.
Mostar bira gradonačelnika u Gradskoj skupštini i to dvotrećinskom većinom glasova 35 odbornika.
Građani Brčko distrikta, posebne teritorijalne jedinice koja ne pripada nijednom od entiteta, direktno biraju Skupštinu Distrikta, koja kasnije bira gradonačelnika/gradonačelnicu.
Koliki je procent žena?
Zakon o ravnopravnosti polova je propisao kvotu od 40odsto za manje zastupljen pol, a Izborni zakon BiH je integrisao tu obavezu, pa se na kandidatskim listama mora naći minimalno 40 odsto manje zastupljenog pola.
To znači da od ukupno 26.089 overenih kandidatura, 10.983 čine žene (više od 42 odsto).
Ali, kada je reč o kandidatima za načelnike, odnosno gradonačelnike, njih ima 386, od čega je samo 29 žena (otprilike 7,5 odsto).
Ko ima pravo glasa?
“Svaki punoletni građanin je vađenjem lične karte upisan u Centralni birački spisak”, istakla je Irena Hadžiabdić, predsednica Centralne izborne komisije BiH.
Tako se na Centralnom biračkom spisku našlo 3.406.088 birača koji imaju pravo glasa. Od tog broja, 44.789 građana registrovano je da glasaju izvan Bosne i Hercegovine.
Koliko koštaju lokalni izbori?
Ukupni troškovi lokalnih izbora 2024. iznose 19 miliona konvertibilnih maraka (oko 9,7 miliona evra).
Institucije Bosne i Hercegovine su za aktivnosti Centralne izborne komisije BiH za sprovođenje lokalnih izbora 2024. odvojile 7,41 miliona konvertibilnih maraka (oko 3,8 miliona evra).
CIK BiH je tražio i dodatnih 4,1 milion konvertibilnih maraka (oko 2,1 miliona evra). Ta sredstva su, kako su naveli, potrebna za angažman dodatnog osoblja, kao i sprovođenje pilot-projekta u skladu s odlukama visokog predstavnika u Bosni i Hercegovini.
Osim toga, procenjuje se da će opštine, odnosno gradovi snositi ukupne troškove od gotovo 7,5 miliona konvertibilnih maraka (oko 3,3 miliona evra).
Kako pravilno glasati?
Za razliku od dosadašnje prakse, kada su birači na listiću mogli zaokružiti koliko god žele kandidata unutar jedne političke opcije, sada je moguće zaokružiti najviše tri.
To je novina, jer su ranije birači na listiću mogli zaokružiti više kandidata unutar jedne političke opcije ili koalicije ili liste nezavisnih kandidata.
Dakle, ukoliko želite dati glas “XY” stranci (moguće je glasati samo za jednu političku opciju da bi glas bio važeći). Osim stavljanja znaka X u kružić kod imena određene stranke (nije obavezujuće), dozvoljeno je staviti znak X pored najviše tri imena s liste izabrane političke opcije.
Kada je reč o izboru načelnika i gradonačelnika, glasački listić će biti važeći ako označite X ispred imena samo jednog kandidata.
Ima li još novina?
Nakon što je visoki predstavnik u BiH Kristijan Šmit u martu ove godine iskoristio svoja ovlaščenja i nametnuo izmene Izbornog zakona BIH, na izbornim listama više se ne mogu naći ratni zločinci, kao što je to bio slučaj u prošlosti.
“Nijedna osoba koja je osuđena od bilo kojeg međunarodnog ili domaćeg suda za zločin genocida, zločina protiv čovečnosti ili ratnih zločina ne može se kandidovati na izborima niti obavljati bilo koju izbornu, imenovanu ili drugu funkciju”, navedeno je u izmenama Izbornog zakona.
Osim toga, predviđeno je uvođenje pilot-projekta koji će biti primenjen na nekim glasačkim mestima, a koji se odnosi na korištenje opreme za elektronsko prebrojavanje glasačkih listića, opreme za elektronsku identifikaciju birača, opreme za videonadzor i snimanje nadzornih videosnimaka na biračkim mestima i centrima za brojanje. Ali, ovaj pilot-projekat ne uključuje opremu za elektronsko glasanje.
Šmit je doneo i novi komplet pravila za izbornu kampanju, čiji je cilj dodatno smanjenje mogućnosti političkih stranaka da manipulišu biračima. Ta pravila podrazumevaju i strožije kazne za preuranjenu predizbornu kampanju.
Simptom/Al Jazeera
Čeka se ishod osmih lokalnih izbora u Bosni i Hercegovini od proglašenja nezavisnosti 1992. Za mesec dana kampanje čekalo se očekivano – novi programi. Mnogo više, kažu analitičari, nego što su politički lideri pokazali.
Docent dr Despot Kovačević sa Fakulteta političkih nauka kaže za RTS da je već uobičajena praksa u regionu, pa i u Bosni i Hercegovini, da izborna kampanja nije mnogo promenila početne pozicije.
“Tako da mi i dalje imamo dileme u određenim opštinama ko će pobediti ali imamo i onu sigurnost u nekim opštinama da je sigurna pobeda određenih političkih opcija. Ono što je izvesno i sigurno u nekim opštinama gde imamo samo jednog kandidata da će on pobediti, pre svega govorim o načelniku opštine. Toga je u Bosni i Hercegovini bilo i na prošlim lokalnim izborima, tada 8, sada je 12 takvih opština”, rekao je dr Kovačević.
Banjaluka, najzanimljivije mesto lokalnih izbora
Banjaluka je, prema sudu analitičara, najzanimljivije mesto gde će se održati lokalni izbori u BIH, ne samo u Republici Srpskoj.
“Najzanimljivije će svakako biti u Banjaluci, u Bjeljini, u Trebinju, širom Romanije. Što se tiče Republike Srpske ima dosta tih opština gde opozicija ide nasuprot SNSD-u, a SNSD je pokrenuo celokutnu svoju stranačku infrastrukturu koja je veoma značajna u Republci Srpskoj i čini mi se da je to sada osnovna borba koju ćemo videti u ovim gradovima, uz određene podele koje smo imali u opoziciji unutar Republike Srpske”, kaže dr Kovačević.
Od četiri kandidata za mesto gradonačelnika tri su ubeđena u sigurnu pobedu. Dva opoziciona i jedan vlasti.
Kako govore kandidati za prvog čoveka Banjaluke pred izbore
Nikola Šobot, kandidat SNSD-a za gradonačelnika Banjaluke pred izbore se obratio građanima ovako: „Pobjeda znači da u naredne četiri godine u Banjaluku vraćamo stručnost, obrazovanje, vraćamo gradsku upravu koja je u funkciji svojih građana. Da se vratimo strukturnim, krucijalnim projektima, da rešavamo infrastrukturne probleme grada Banjaluke, ali najbitnije je da vratimo naš grad našim građanima, da oni odlučuju zajedno sa nama kako želimo da se gradi i da se razvija. Ali možda večeras, pored pobjede, šaljemo još jednu poruku koja je bitnija, a to je poruka srpskog jedinstva, to je poruka da smo zajedno jaki.”
Draško Stanivuković, kandidat za gradonačelnika Banjaluke, poručuje: “Neko ko nije bio u Banjaluci neko vreme, kada vidi sve ovo, samo pita a koji je ovo grad. Za 4 godine, za one 4 godine u kojima smo imali najviše prepreka, 4 godine u kojima smo vam najviše branili i najviše prepreka imali, mi smo stvarali najviše. Moja prva poruka. infrastrukturno smo uradili najviše. I to treba glasno da se čuje. I zbog toga će nas Banjalučani u nedelju podržati najviše. Najviše! Druga stvar, pored toga što smo izgradili Banjaluku najviše, druga stvar ili prva najvažnija i to dobro znate, za porodicu smo uradili najviše.”
A Jelena Trivić, takođe kandidatkinja za gradonačelnika Banjaluke pred sutrašnje izbore obraća se građanima rečima: “Glas za Jelinu Trivić nije glas ni za koga od njih. Ja se ravnam spram interesa i potreba naroda, a ne spram interesa i potreba tajkuna kako se oni ravnaju.”
Načelnici i gradonačelnici se u većini biraju direktno, osim u Sarajevu, Mostaru, distriktu Brčko. Bez obzira na složen sistem, vanrednih izbora nema. Uvek prvog vikenda u oktobru ide se na birališta na svake dve godine, parlamentarne i lokalne.
A ishod na lokalnom nivou mogao bi nagovestiti i onaj na opštim izborima za dve godine.
Simptom/RTS/Milica Pujkilović
“Želimo da se ponište sve mere koje je doneo i nametnuo strani intervencionizam koristeći istorijski trenutak i silu Zapada na našu štetu”, rekao je Dodik u intervjuu za švajcarski nedeljnik Veltvohe (Die Weltwoće).
Dodik je istakao da je BiH “zadatost od velikih koji ne žele da priznaju da su pogrešili stvarajući takvu zemlju”.
“Konstitucija BiH je podvala i eksperiment. Ona nije imala nijedan istorijski ni tada stečeni razlog da se ponovo okupi u zajedničku zemlju, kako god je zvali. Da sam u pravu, govori to što 30 godina nakon građanskog rata stvari u BiH ne funkcionišu”, rekao je Dodik u intervjuu koji je vodio Rodžer Kopel, izdavač i glavni urednik švajcarskog nedeljnika Veltvohe, prenela je RTRS.
Naglasio je da postoji plan secesije i da Srpska nije pobornik takvog načina rešavanja problema, ali je protiv svakog oblika nametanja.
On je ponovio da Republika Srpska ne želi članstvo u NATO koji je bombardovao srpski narod u Srpskoj i Srbiji.
Simptom/B92/Tanjug
Marković u intervjuu za beogradski portal “Simptom” kaže i da partija koju predvodi – SEP, postoji manje od tri meseca i da u tom kontekstu jeste zadovoljan postignutim.
Podsetimo, SEP je, prema preliminarnim podacima Centra za demokratsku tranziciju, zavredeo pažnju 2504 Podgoričanina (3,08%), osvojivši dva mandata u lokalnom gradskom parlamentu.
Bivši crnogorski premijer očekuje, upravo zbog osporenog legitimiteta vladajuće koalicije (“Pokret Evropa sad!”, Demokrate, “Za budućnost Crne Gore”, manjinske albanska i bošnjačka stranka) u Podgorici i vanredne izbore na državnom nivou već tokom naredne godine.
Kako je naveo, nove vlasti (od 2020. naovamo) neefikasne su i neiskrene u nameri pridruživanja Evropskoj uniji, što potkrepljuje činjenicom da za poslednje četiri godine “nije zatvoreno nijedno pregovaračko poglavlje”.
Pixabay
“Kao što znate, Brisel je kao nikada ranije otvorio vrata za nove članice, ali koliko god oni gurali Crnu Goru ka članstvu, mi smo još uporniji u tome da sami sebe zaustavljamo na tom putu, kvareći odnose sa susjedima, prije svega sa Hrvatskom, kao članicom EU”, naglašava Marković, ističući da je Crnoj Gori potrebna kudikamo odgovornija vlast u kojoj bi i SEP imao “značajno i zapaženo mjesto”.
Za Markovića izbori u Podgorici nose važne poruke.
“S jedne strane, trebalo je da pokažu da li partije vlasti na državnom nivou imaju većinu da upravljaju Podgoricom, koja čini jednu trećinu biračkog tijela Crne Gore; sa druge strane, bio je to prvi test za nas iz Stranke evropskog progresa, koju smo osnovali prije manje od tri mjeseca, da li u tom kratkom periodu možemo da privučemo pažnju birača. Epilog je poznat: oni koji konstituišu Vladu Crne Gore ostali su bez legitimiteta jer su poraženi u Podgorici, a Stranka evropskog progresa dobila je dva mandata u gradskom parlamentu. Iz tog ugla gledano, možemo biti zadovoljni prošlonedjeljnim danom”, kazao je Marković, dok upitan o poruci birača u Podgorici političkim subjektima s obzirom na činjenicu da je izlaznost za crnogorske političke prilike bila dosta niža (56,34%) i čak 13 procentnih poena manje u odnosu na prethodne izbore iz 2022, odgovara:
“Skoro polovina biračkog tijela ostala je kod kuće, sto bi moralo ozbiljno da zabrine sve aktere političkog života. Ako nijedna od 13 lista, sa preko 20 partija, nije zavrijedila povjerenje svakog drugog građanina Podgorice, onda to jasno govori o kvalitetu političke ponude”.
Foto: FB
Na pitanje sa kime bi SEP pristupila postizbornim razgovorima oko formiranja potencijalne koalicione većine u Podgorici i šta bi bili uslovi odnosno “crvene linije” njegove stranke, Marković je rekao da je CEP u kampanji predstavila svoj program i jasno stavila do znanja da je “cilj da uredimo Podgoricu i Crnu Goru”.
“U minulih nekoliko godina ovdje je zavladao totalni nered i opšti haos. Uzdrmani su i ugroženi temelji na kojima je Crna Gora obnovila svoju nezavisnost, strateški evroatlantski pravci su dovedeni u pitanje, čak i antifašizam i sekularnost. Ne zna se koja je neuspješnija i neznavenija od tri vlade koje su formirane nakon 2020. godine”, ističe Marković, koji dodaje da tek kad se “zagrebe po lokalnom nivou”, posebno u Glavnom gradu, “tek tu se u prethodne dvije godine pokazala sva nesposobnost dosadašnje gradske vlasti”.
“Podgorica je postala prljav i zapušten grad, u stalnom saobraćajnom kolapsu, to građani jednostavno nijesu više željeli da trpe. Nadam se da će uskoro tome doći kraj formiranjem nove gradske uprave ozbiljnih i odgovornih profesionalaca, kojima preporuka neće biti partijska knjižica već znanje i stručnost”, napominje on, precizirajući svoj “ključni uslov” u pregovorima o formiranju nove vlasti u Glavnom gradu: “interesi građana, prije svega”.
Kako zaustaviti pojavu fantomskih birača i “izbornog turizma” koja je bila prisutna u Podgorici (iskusila ju je i Srbija u Beogradu decembra 2023), pitali smo ekspredsednika crnogorske vlade, na šta on kaže:
“Takozvani izborni turizam ne funkcioniše od juče, odnosno od lokalnih izbora u Podgorici. I pokušaji da se sa strane utiče na to ko će biti vlast u jednom gradu ili državi neće prestati sa ovim izborima. Radi se o lažiranju izborne volje i tome se mora stati na put. Koliko je odgovornost na onima koji se koriste ovim nedopustivim sredstvima, toliko je i na državi izloženoj tom ‘izbornom inženjeringu’. Državni organi Crne Gore moraju zaštititi regularnost izbora i spriječiti tzv. dvostruke ili trostruke birače iz drugih država da utiču na regularnost izbora”, ocenio je Marković.
Iako je sva prilika da će postati prva sledeća članica, možda odmah iza 2026. godine, Marković je, upitan šta koči Crnu Goru da još značajnije iskorači prema EU te kako vidi aktuelnu ekonomsku situaciju i stanje Crne Gore na tom planu, naveo da već pune četiri godine imamo “smjenu tzv. oslobodilaca iz 2020”.
“Za četiri godine Crna Gora nije zatvorila nijedno pregovaračko poglavlje sa EU. Prethodna vlast ostavila im je otvorena sva poglavlja i tri privremeno zatvorena. Toliko o njihovoj efikasnosti i iskrenosti kada je reč o posvećenosti članstvu Crne Gore u EU. Kao što znate, Brisel je kao nikada ranije otvorio vrata za nove članice, ali koliko god oni gurali Crnu Goru ka članstvu, mi smo još uporniji da sami sebe zaustavljamo na tom putu, kvareći odnose sa susjedima, prije svega sa Hrvatskom”, ustvrdio je Marković, uz zaključak da je državi potrebna odgovornija vlast, “lišena populizma i dvostrukih standarda”.
“Očekujem da ćemo već tokom naredne godine imati vanredne parlamentarne izbore na kojima će građani izabrati odgovorniju vlast, u kojoj će i Stranka evropskog progresa imati svoje zapaženo mjesto.”
Simptom/M. M.
„Dok sam ja predsednik Republike i Vrhovni komandant, hrvatski vojnici, podoficiri i oficiri neće učestvovati u aktivnostima koje Hrvatsku guraju u rat. Radilo se o jednom ili stotinu vojnika, ma gde oni bili, radi se o direktnoj podršci zaraćenoj strani koja nije članica NATO i to predstavlja izlazak iz okvira nacionalnog interesa Hrvatske, naveo je Milanović na Fejsbuku“, prenosi Index.
On je istakao da Hrvatska ima obavezu da pomaže isključivo saveznicima, što svakodnevno radi, a da je sve ostalo uključivanje u rat, što nije i neće dozvoliti.
Ja odgovaram isključivo hrvatskim ljudima, a ne Vašingtonu i Briselu i tako će ostati, poručio je Milanović.
Hrvatski premijer Andrej Plenković kritikovao je odluku Milanovića, rekavši da Hrvatskoj ne preti nikakvo uvlačenje u rat.
Milanović je taj koji takvim potezima nepotrebno izlaže i dodatno izoluje Hrvatsku na međunarodnoj sceni, rušeći njen kredibilitet kao saveznice NATO, kazao je Plenković.
Simptom/Danas/FoNet
Pixabay
Nekada istaknuti zagovornik i borac za suverenu Crnu Goru i ekskoordinator “Pokreta za nezavisnu evropsku Crnu Goru” nakon nedeljnog vanrednog podgoričkog i redovnog kotorskog izlaska na birališta gde je, po preliminarnim podacima Centra za demokratsku tranziciju, ukupna izlaznost iznosila 56,34% (54,6% Kotor), ukazuje na niz manjkavosti i faličnosti koje karakterišu, ali i opterećuju crnogorsku politiku, navodeći da je 13–15% glasača manje u odnosu na neke protekle izborne cikluse znak za uzbunu i poruka biračkog tela koja “diskredituje svaku partijsku politiku”.
Bojović dobar rezultat i primat DPS-a pripisuje upravo nižoj izlaznosti, ističe kako ništa posebno ne očekuje ni od postizbornih pregovora i dogovora oko konstituisanja novih lokalnih vlasti, štaviše iščekuje novu “političku burlesku”, a u krajnjem ne isključuje ni mogućnost ponovljenih izbora po već viđenom budvanskom scenariju.
printscreen
Takođe, u razgovoru se dotakao i vrlo raširene pojave “izbornog turizma” i glasanja ljudi sa duplim prebivalištima (što je svakako nezakonita pojava), i naveo da ta abnormalnost kao činjenica nije vezana isključivo za partije “novog režima” (od 30. avgusta 2020. naovamo) već i bivšeg oko Demokratske partije socijalista.
Podgorica/Facebook Account
Kako komentarišete rezultate izbora za Skupštinu Glavnog grada, na kojima je nesumnjivo DPS dobitnik i makar relativni pobednik. DPS je pokazao žilavost i dobru organizovanost i pored činjenice da je van vlasti praktično u dužem vremenskom intervalu na svim nivoima. S obzirom na jako uporište u crnogorskom društvu da li predviđate DPS-u uskoro i povratak u centralnu vlast.
R. B.: U Glavnom gradu je glasalo 13% birača manje nego prije dvije godine i rekao bih da je to najupečatljiviji utisak sa proteklih izbora. Zahvaljujući činjenici da je 44% biračkog tijela ignorisalo izbore dobili smo rezultate koji suštinski diskredituju svaku partijsku politiku. To je i razlog što je DPS osvojio više glasova od konkurenata jer je niska izlaznost odgovarala Đukanovićevoj stranci koja još uvijek ima značajne finansijske i organizacione resurse. S druge strane, partije novog režima su se u protekle četiri godine pokazale kao diletantske, međusobno posvađane i neautonomne političke grupe, što je dodatno išlo u prilog DPS-u i njegovim satelitima u opoziciji. Međutim, treba imati u vidu da su stranke novog režima ipak osvojile više nego dovoljan broj glasova za formiranje vlasti u Podgorici, tako da je DPS kao relativni pobjednik izvan mogućnosti da neposredno kreira novu gradsku upravu. To bi se moglo promijeniti samo u slučaju da se postojeći raskol u novom režimu okonča u zagrljaju DPS-a, što za sada nije izvjesno. Što se tiče mogućnosti da DPS postane dio državne vlasti ne mislim da je tako nešto realno u skoro vrijeme.
Šta očekujete od postizbornih pregovora? Ključ je u rukama koalicije Milatović–Abazović koji bi trebalo da pregovaraju s jedne strane sa PES-om i Demokratama i eks Demokratskim frontom, a sa druge sa DPS-om. Hoće li ta koalicija opteretiti pregovore svojim ucenjivačkim kapacitetom?
R. B.: Crnogorske stranke su odavno primjer za patološku partitokratiju i obmanjivačke politike i pritom su staklastih uvjerenja oslonjenih na dezideološki populizam. To je i razlog što će postizborni pregovori biti još jedna politička burleska, kako god se završili. Milatović i Abazović koji su očekivano postali tas na vagi su u poziciji “Buridanovog magarca”, jer u konačnom što god odlučili odlučiće pogrešno. Oni su ipak dio novog režima koji se inferiorno sveo na “antidepeesovsku platformu” i zato je realnije da naprave koalicionu vlast sa PES-om i ostacima DF-a negoli da završe u krilu DPS-a. S druge strane, imajući u vidu petparačku destruktivnost partija koje su prije četiri godine došle na vlast, uz podršku parapolitičke i nacionalističke Srpske pravoslavne crkve, ne treba isključiti ni epilog koji bi doveo do novih izbora poput onoga što se nedavno već desilo u Budvi.
Je li moguće stati nakraj dešavanjima sa “izbornim turistima” koji su dovoženi autobusima iz okolnih zemalja, Srbije i BiH (RS) za izbore u Podgorici? Srbija je to iskusila u decembru prošle godine na beogradskim izborima. Kako iskoreniti tu pojavu fantomskih birača i zloupotrebu prava na prebivalište koja je praktično zarobila region?
R. B.: “Izborni turisti” u Crnoj Gori nijesu nikakva novost i tome svjedočimo već decenijama. DPS je najzaslužniji što je crnogorski birački spisak nesređen i toksičan sa biračima koji u Crnoj Gori imaju samo fiktivno prebivalište i na osnovu njega stečeno biračko pravo. Ta praksa je prvo odgovarala DPS-u, pa je onda postala primamljiva i za druge političke aktere poput DF-a i u najvećoj mjeri je zavisila od stepena miješanja zvaničnog Beograda u crnogorske izbore. Naravno, prisutni su i glasači izvan regiona koji takođe imaju dupla prebivališta. Crnogorska javnost nikada nije bila upoznata sa potencijalnim brojem takvih birača osim sporadičnih i nedokazanih cifara koje su plasirane iz nevladinog sektora ili od strane partija. U svakom slučaju ovo je ozbiljan problem koji delegitimiše izbor suverene vlasti što urgentno zahtijeva sređivanje biračkih spiskova. To bi podrazumijevalo i međudržavne sporazume koji bi omogućili da se uporednim uvidom u biračke spiskove eliminišu birači sa lažnim prebivalištem. S druge strane, Crna Gora mora zadržati i osnažiti koncept tvrdog državljanstva što je uslov za sticanje biračkog prava.
Simptom/M. M.
Iz Udruženja pitaju Vrhovno državno tužilaštvo Crne Gore da li je hrvatskom Državnom tužilaštvu /DORH/ dostavljen predlog za izmenu tog sporazuma koji su 28. jula 2006. godine potpisali crnogorski i hrvatski državni tužioci Vesna Medenica i Mladen Bajić.
Za Udruženje, kako navode, ovaj jednostrani sporazum predstavlja jednu od najsramnijih stranica istorije Crne Gore kojom se diskriminišu žrtve JNA u slučajevima ratnih zločina “Lora tri”, “Crnoglav”, “Čepikuće, Osojnik, Ivanica i Grab”.
“Očekujemo od državnih tužilaca Milorada Markovića i Vladimira Novovića da sa mrtve tačke pomere slučajeve ratnih zločina nad pripadnicima JNA”, ističe se u saopštenju.
Udruženje podseća da se, po naredbi Vlade Hrvatske i rukovodstva Dubrovnika, 1. oktobra 1991. godine desio prvi masovni napad pripadnika paravojnog Zbora narodne garde i drugih grupa na jedinice JNA na području opštine Trebinje /Ivanica i Grab/ i u blizini granice Dubrovnika sa BiH /Čepikuće i Osojnik/
Kako navode, zbog toga očekuju od Specijalnog državnog tužilaštva da posebnu pažnju posveti kvalifikaciji ovog krivičnog djela.
Pojašnjavaju da se to odnosi na ubistva 24 i ranjavanje više od 40 pripadnika JNA na podmukao način u sačekušama u Čepikućama i Osojniku, granatiranju položaja JNA na Ivanici i snajperskim delovanjem na Grabu.
“Polovina ubijenih bili su crnogorski rezervisti, a druga polovina trebinjski rezervisti i mladi vojnici iz Srbije, BiH i Makedonije”, navodi se u saopštenju
Udruženje podseća da se na dan kada se navršavaju 33 godine od njihovog ubistva, sa pijetetom sećaju palih saboraca Ranka Bojića, Vojislava Bulatovića, Tomislava Bulatovića, Rasima Muradbašića, Željka Pandurice, Milovana Smolovića, Radisava Srdanovića, Minje Delibašića, Milutina Nikolića, Petra Nikčevića, Vukole Jaćimovića, Milije Lučića i Zorana Kovačevića.
Srna
Na snimku koji se širi društvenim mrežama vidi se kako Đukanović slavi pobedu Demokratske partije socijalista u jednom klubu dok gosti pevaju “Ne može nam niko ništa, jači smo od Srbije, mogu samo da nas mrze…”.
Ne može nam niko ništa, jači smo od Srbije, mogu samo da nas mrze, čuje se na snimku.
— Klarins 1080 (@klarins841) September 30, 2024
Demokratska partija socijalista, podsetimo, pobedila je na juče održanim lokalnim izborima u glavnom gradu Crne Gore.
Simptom/Direktno.rs
VOA/Jovo Radulović
Po podacima Centra za demokratsku tranziciju, DPS je osvojio 29,95% tj. u apsolutnim brojevima 24.309 glasova čime su se obistinile prognoze istraživanja javnog mnjenja da će ta partija ponovo zagospodariti crnogorskim političkim tabelama.
Vukadinović ističe da iako je DPS relativni pobednik izbora, problem može biti njegov koalicioni kapacitet, ali primećuje da je ta kategorija još problematičnija kod drugih aktera, poput “Pokreta Evropa sad!” i koalicije “Za budućnost Podgorice”. Predviđa teške i ucenama podložne postizborne pregovore, a ne isključuje ni mogućnost ponovljenih podgoričkih izbora, poput već viđenog budvanskog scenarija.
KLJUČ ZA VLAST JAKOV MILATOVIĆ; UCENJIVAČKI KAPACITET URA-e IZVESTAN
Za njega je, kao uostalom i za većinu posmatrača i istraživača, ključ postizborne matematike u rukama predsednika države Jakova Milatovića i (njegove) koalicione liste “Za bolju Podgoricu”.
“Podgorički izbori su bili najneizvjesniji u Crnoj Gori gledajući i lokalne i državne izbore, a po svoj prilici čeka nas još neizvjesniji postizborni period kad se treba konstituisati vlast. Ključ rješenja je u rukama predsjednika Jakova Milatovića. Ta koalicija koju čine Pokret za Podgoricu, URA i Pokret za promjene ima šest mandata”, podseća Vukadinović, koji smatra da će se Milatović “vrlo teško dogovoriti” sa PES-om Milojka Spajića i (prosrpskom) koalicijom “Za budućnost Podgorice”.
Prema njegovom mišljenju, taj dogovor nije realno očekivati “ne zbog neke surevnjivosti ili oštrih riječi, mimoilaženja ili ostrašćenosti” nego zbog zahteva koji će od Milatovićeve koalicije biti ispostavljeni njima, konstituentima parlamentarne većine na državnom nivou – PES-u i koaliciji “Za budućnost Crne Gore” (Podgorice).
Podgorica/Facebook Account
Podsetimo, drugoplasirana i trećeplasirana na izborima u Podgorici su PES–Demokrate (21,77%) i ZBCG (20,16%), dok je na četvrtom mestu već pomenuta i u žiži interesovanja “Za bolju Podgoricu” (10,52%).
Vukadinović navodi kako očekuje ucenjivanje od te koalicije koje će s jedne strane ići prema PES-u i ZBCG, a sa druge prema DPS-u.
“Poznato je da URA ima ucjenjivački kapacitet, pa će se pokušati sa ucjenjivanjem, a to je da se sa šest odbornika diriguje gradonačelnik sa te liste bilo PES-u i ZBCG bilo pak DPS-u. Međutim, ako bi tako nešto prihvatili ti ostali subjekti, to bi bilo shvaćeno kao velika slabost i inferiornost”, rekao je analitičar, koji promatra da, međutim, cilj koalicije Jakova Milatovića i Dritana Abazovića jeste nešto drugo – izbori na državnom nivou, tj. da se ovakvo stanje preslika na državni nivo “da bi oni eventualno bili u vlasti, dirigovali svoga premijera i tome sl.”.
Ako bi, navodi on, Pokret za Podgoricu i URA pregovarali prvo sa PES-om i ZBCG, prvi i isključivi zahtev bi bio “raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora u što kraćem roku”.
viktoriia-kondratiuk/Unsplash
“Međutim, tada bi PES i ZBCG odgovorili istom mjerom, da se uz parlamentarne raspišu i vanredni izbori za predsjednika države. To Jakovu Milatoviću ne odgovara jer on više ni u kojoj kombinaciji ne bi mogao biti predsjednik države i ne bi bio jer ga DPS ne bi podržao. DPS bi imao, što je logično, svog kandidata, a takođe ga ne bi podržali ni PES ni ZBCG”, naglašava sagovornik portala.
Kaže da kada je reč o taktici Milatovićeve koalicije prema DPS-u u eventualnim pregovorima, stvari stoje nešto drukčije “jer DPS nema tu snagu izdejstvovati vanredne izbore u Crnoj Gori”.
“Tako da će prema DPS-u prioritetni zahtjev biti da kandidat koalicije ‘Za bolju Podgoricu’, koja ima šest mandata, Luka Rakčević, bude novi gradonačelnik Podgorice, bez obzira što npr. DPS ima više nego tri puta više mandata – 19. Sve u svemu, ako bi DPS podlegao ucjenama bio bi označen kao slab i inferioran partner”, ponavlja Vukadinović.
NISKA IZLAZNOST OPOMENA VLADAJUĆOJ KOALICIJI
Upitan kako gleda na dosta nižu stopu izlaznosti na ovim (56,34%) u odnosu na izbore u Podgorici 2022. (69,36%), koja je 13 odsto manja, sagovornik kaže da se radi o “nezadovoljstvu građana svim onim obećanjima koja su dobili od novih vlasti jer je malo toga izvršeno i ostvareno”.
“Građani ne osjećaju boljitak. Niska stopa izlaznosti najbolji je pokazatelj učinka ove vlasti koja se zasniva na samohvalama bez ikakvog pokrića.”
“IZBORNI TURIZAM” PRAKSA KOJA ĆE SE NAŽALOST NASTAVITI
Kada ukazuje na činjenicu da će tzv. izborni turizam biti i u narednom periodu nastavljen i “i te kako prisutan”, Vukadinović skreće pažnju na to da takva negativna praksa odgovara svakoj vlasti, i “svaka to radi na svoj način” te ističe “nema političke volje da problem bude riješen”.
On ništa ne očekuje ni po pitanju istrage navoda opozicionog DPS-a da je bilo 3300 ljudi koji su upisani u birački spisak Podgorice, a već glasaju u Srbiji i(li) Republici Srpskoj.
“Po meni taj problem će se javljati dugo još. Strankama koje su na vlasti i ranije bile (DPS) odgovara jedan broj takvih glasača; DPS je imao neke svoje glasače koji su dolazili iz nekih drugih zemalja: Švajcarske, Lihtenštajna, SAD. I tada su čarter-letovi odlazili do tih zemalja i dovodili ljude za vikend u Crnu Goru, one koji jesu rođeni u Crnoj Gori, ali nemaju veze sa Crnom Gorom, koji imaju državljanstva ali su davno napustili Crnu Goru. Takvi nikako ne bi trebalo da odlučuju o sudbini Crne Gore. I danas se slično dešava kada je riječ o rukopisu uglavnom bivšeg Demokratskog fronta”, navodi Vukadinović koji dodaje da će tako biti “dok registar prebivališta ne bude sređen”.
On ukazuje da se može imati dva ili više državljanstava “ali je moguće imati samo jedno prebivalište” kao i da je “nezakonito imati dva prebivališta i onda glasati na dva mjesta”.
Zaključuje da takva praksa odgovara vladajućima jer je “uvek posrijedi jedna rezerva i dodatna baza glasača iz nekih drugih zemalja”.
“Srbija je to okusila jako dobro za beogradske izbore u decembru 2023, kada su autobusi iz Republike Srpske dolazili, tako da to što radi SNS u Srbiji, tome smo svjedočili sada u Podgorici”, zaključuje Srđan Vukadinović.
Simptom/M. M.
Demokratska partija socijalista osvojila je 29,9 odsto glasova i imaće 19 mandata u gradskoj skupštini, pokazuju preliminarni rezultati CDT sa 211 od 215 biračkih mesta.
Sledi koalicija “Evropa sad – Demokrate – Još jače – prof. dr Saša Mujović” sa 21,8 odsto glasova i mogućih 14 mandata.
Na trećem mestu je koalicija “Za budućnost Podgorice – Grad svih nas” sa 20,2 odsto glasova, koji će im doneti 13 odborničkih mesta.
Koalicija “Jakov Milatović – Za bolju Podgoricu” trenutno ima 10,5 odsto i šest mandata.
printscreen
Mujović: Ima razloga za zadovoljstvo; Abdić: Opozicija ubedljivo trijumfovala
Nosilac liste koalicije Pokret Evropa sad – Demokrate Saša Mujović izjavio je da ima razloga za zadovoljstvo, posebno jer je ovo njegova prva kampanja, gde se upoznao sa surovošću političke scene.
Rekao je i da je zadovoljan kampanjom, saradnjom i posvećenošću cilju da se ne dozvoli povratak DPS na vlast.
Međutim, nosilac liste DPS Nermin Abdić poručio je tokom večerašnjeg obraćanja da su partije opozicije ubedljivo trijumfovale nad partijama vlasti u glavnom gradu.
Abdić je istakao da je DPS najjača politička partija u Podgorici.
Izlaznost 56,4 odsto
U Podgorici je do 20 sati glasalo 56,4 odsto upisanih birača, što je oko 82.200 građana, pokazuju podaci Centra za demokratsku tranziciju.
To je gotovo 12 odsto manje u odnosu na lokalne izbore u glavnom gradu pre dve godine.
Birališta su zatvorena u 20 časova.
Prema podacima Centra za demokratsku tranziciju, u Podgorici je do 20 sati glasalo 56,4 odsto upisanih birača, što je oko 82.200 građana.
Predsednik Izborne komisije (OIK) Vladimir Filipović rekao je da je izlaznost u Podgorici drastično niža u odnosu na prethodne izbore.
U izbornoj trci su koalicija Pokreta Evropa sad i Demokratske Crne Gore, kao i koalicija “Za Budućnost Podgorice” koju čine Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija, Socijalistička narodna partija, Ujedinjena Crna Gora, Radnička partija, Slobodna Crna Gora i Prava Crna Gora.
Na izborima su učestvovale i koalicija “Za bolju Podgoricu Jakov Milatović” koju čine Pokret za Podgoricu, Građanski pokret URA i Pokret za promjene, zatim Demokratska partija socijalista, Bošnjačka stranka.
Za mesto u lokalnom parlamentu bore se i Stranka evropskog progresa, Evropski savez, koji čine Socijaldemokrate, Socijaldemokratska partija i Liberalna partija, zatim Pokret Preokret, Pokret Naprijed, Podgorička lista, Crnogorska građanska akcija, Crnogorska evropska partija i Pokret podstanara Podgorica.
U Kotoru, danas se održavaju redovni lokalni izbori, a 17. novembra izbori će biti ponovljeni u Budvi.
Glavni rivali u Podgorici su lider Pokreta Evropa sad i predsednik Vlade Milojko Spajić, i predsednik Crne Gore Jakov Milatović, koji je napustio taj pokret zbog neslaganja sa premijerom.
Analitičari podgoričke izbore smatraju važnim i vide ih kao svojevrsni test za eventualne vanredne parlamentarne izbore u Crnoj Gori, koji bi se, prema nekim procenama, mogli dogoditi, zbog i dalje izražene političke nestabilnosti u zemlji i potpunog izostanka kohabitacije.
Prethodni izbori za skupštinu glavnog crnogorskog grada održani su u oktobru 2022, kada je posle skoro tri decenije Demokratska partija socijalista na čelu sa tadašnjim liderom i bivšim predsednikom Milom Đukanovićem izgubila vlast najpre na nivou države dve godine ranije, a potom i u najvećem crnogorskom gradu na talasu opštih promena u državi.
Crna Gora ima oko 633.000 stanovnika, a samo u Podgorici živi oko 180.000 ljudi, prema popisu iz 2023. godine.
Simptom/RTS/RTCG/Vijesti
“Bez obzira je li riječ o pravosudnim, obrazovnim institucijama, javnoj administraciji i tome sl., postoji neka vrsta filtriranja i kada ne bi bilo nastojanja političkih predstavnika Srba i političkih organizacija Srba to bi svakako bilo i manje”, objasnio je Pupovac u emisiji “Bez ustručavanja” emitovanoj na KTV televiziji iz Zrenjanina.
Takođe, prema njegovim rečima, kada je posredi privatni sektor može se konstatovati da je “lakše nego što je bilo, ljudi se lakše zapošljavaju i lakše dobivaju poslove u privatnom sektoru”.
Foto Flickr screenshot
Po poslednjem popisu stanovništva iz 2021, u Republici Hrvatskoj se skoro 124.000 ljudi deklarišu kao Srbi, što predstavlja 3,2 odsto ukupnog stanovništva države. Govornika srpskog jezika je tek 45.000.
Prema tumačenju Pupovca, razlog zašto je izražena disproporcija između dve popisne odrednice, etničke i jezičke, leži u činjenici da je i dalje na snazi veliko opterećenje hrvatsko-srpskih odnosa.
“Hrvatsko-srpsko opterećenje kao temeljno (u odnosu na druga proizašla iz postjugoslovenskog nasleđa) vidi se i u strahu od vlastitog jezika i vlastite pripadnosti. Ono se stalno obnavlja”, ustvrdio je lider SNV-a.
Simptom/M. M.
Birališta u glavnom crnogorskom gradu biće otvorena od 7 do 20 časova, a prvi rezultati mogu se očekivati posle 21 časa.
U Podgorici se takmiči trinaest različitih političkih subjekata.
Simptom
Ambasador Nedeljković je preneo srdačne pozdrave i poruke predsednika Aleksandra Vučića i opredeljenost Srbije za dalje produbljivanje sveukupnih odnosa i strateškog partnerstva sa Grčkom.
U razgovoru sa grčkom predsednicom, ambasador Nedeljković je ocenio da su veze između srpskog i grčkog naroda bratske i neraskidive, te je naglasio i ličnu spremnost da, tokom svog mandata u Atini, doprinese njihovom daljem osnaživanju.
Posebno se zahvalio Grčkoj na stavu o nepriznavanju tzv. Kosova, uz očekivanje da će se međusobna podrška po ključnim pitanjima od državnog i nacionalnog interesa nastaviti i ubuduće. Izrazio je uverenje da će se Grčka, i kao nova nestalna članica Saveta bezbednosti UN, dosledno zalagati za poštovanje međunarodnog prava i temeljnih principa Povelje UN.
Govoreći o mnogobrojnim i sadržajnim susretima koje je predsednik Srbije imao u Njujorku tokom učešća na 79. zasedanju Generalne skupštine UN, ambasador Nedeljković je istakao zadovoljstvo i zbog realizovanog sastanka predsednika Aleksandra Vučića sa grčkim premijerom Kirjakosom Micotakisom, kao i zbog susreta šefova diplomatije Srbije Marka Đurića i Grčke Jorgosa Gerapetritisa koji su zajednički ocenjeni kao izuzetno važni za dalje unapređenje srpsko-grčke saradnje, posebno u domenu ekonomije, energetike i infrastrukture.
Predsednica Republike Grčke Katerina Sakelaropulu je poželela dobrodošlicu ambasadoru Nedeljkoviću i mnogo uspeha u radu u Atini, prenoseći srdačne pozdrave predsedniku Republike Srbije Aleksandru Vučiću.
Istakla je da vekovne odnose Srbije i Grčke odlikuju čvrsto prijateljstvo, uzajamno poverenje i podrška, kao i duboke istorijske, kulturne i duhovne veze dva naroda. Izrazila je nadu da će se, upravo na ovim temeljima, odnosi dveju zemalja razvijati i u budućnosti na obostranu korist.
Do pada vlasti u Podgorici je došlo nakon raskola u vladajućem Pokretu Evropa sad i izlaska iz stranke šefa države Jakova Milatovića, koji je bio jedan od njegovih osnivača. Milatović je PES napustio zbog neslaganja sa premijerom i liderom pokreta Milojkom Spajićem.
Tako su do juče praktično saveznici na predstojećim vanrednim podgoričkim izborima Milatović i Spajić postali glavni takmaci u borbi za vlast u najvećem crnogorskom gradu.
Analitičari podgoričke izbore smatraju važnim i vide ih kao svojevrsni test za eventualne vanredne parlamentarne izbore u Crnoj Gori, koji bi se, prema nekim procenama, mogli dogoditi, zbog i dalje izražene političke nestabilnosti u zemlji i potpunog izostanka kohabitacije.
Na podgoričkim izborima nastupiće izborne liste aktuelnog premijera Spajića, ali i predsednika države Milatovića, zatim dvojice bivših premijera, nekolicine bivških i sadašnjih ministara i članova Vlade, ali i grupe građana.
Prethodni izbori za skupštinu glavnog crnogorskog grada održani su u oktobru 2022, kada je posle skoro tri decenije Demokratska partija socijalista na čelu sa tadašnjim liderom i bivšim predsednikom Milom Đukanovićem izgubila vlast najpre na nivou države dve godine ranije, a potom i u najvećem crnogorskom gradu na talasu opštih promena u državi.
Crna Gora ima oko 633.000 stanovnika, a samo u Podgorici živi oko 180.000 ljudi, prema popisu iz 2023.
Milatović i Spajić su u politiku ušli kao ministri u Vladi premijera Zdravka Krivokapića, koga je nakon izbora u avgustu 2020. godine iznedrio tadašnji Demokratski front, koji su činili Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promene. Krivokapić se na tadašnjim izborima našao na čelu izborne liste DF-a, koje mu je ustupio lider Nove srpske demokratije Andrija Mandić.
Nakon što je Krivokapićevoj vladi, u februaru 2022. izglasano nepoverenje, Spajić i Milatović su osnovali Pokret Evropa sad, nazvanom po istoimenom ekonomskom programu.
Uoči podgoričkih izbora Milatović je sa nekolicinom odbornika u podgoričkoj skupštini napravio “Pokret za Podgoricu – Jakov Milatović” i dogovorili su zajedničko delovanje sa GP Ura bivšeg premijera Dritana Abazovića i Pokretom za promene, bivšeg člana Demokratskog fronta, koji predvodi Nebojša Medojević.
Osim Spajićevog Pokreta Evropa sad, koji će na izborima u Podgorici nastupiti u koaliciji sa Demokratama Alekse Bečića, za vlast u Glavnom gradu Crne gore boriće se, između ostalih, i koalicije Milatovića, Abazovića i Medojevića, kao i DPS u čijoj je predizbornoj kampanji učestvovao i bivši predsednik i lider te stranke Milo Đukanović.
Jedna od 13 lista je i koalicija “Za budućnost Podgorice – grad svih nas”, čije okosnice su Nova srpska demokratija Andrije Mandića i Demokratska narodna partija Milana Kneževića.
Izborna kampanja uoči vanrednih izbora u Glavnom crnogorskom gradu i u samom finišu je, po oceni analitičara, “bez energije i kreativnosti”, a obećanja nosilaca lista se uglavnom prepliću.
To su, između ostalog, povećanje broja gradskih autobusa i češće gradske linije, hiljade novih parking mesta, izgradnja istočne tribine gradskog stadiona, pošumljavanje grada i njegovo efikasnije čišćenje. Najavljuje se izgradnja šetališta uz Moraču, besplatan gradski prevoz i vrtići, besplatna užina u školama za osnovce, produžetak dnevnog boravka u školama …
Osim u Podgorici, istog dana će biti održani i izbori u Opštini Kotor, a 17. novembra i ponovljeni izbori u Budvi.
Simptom/Tanjug
