Kada je 16. marta 1978. godine objavljena vest o otmici Alda Mora, dešavanja u Italiji ponovo su dospela u samo središte svetske politike. Zemlja je tako ušla u najdramatičniji period svoje posleratne istorije.

Kao evropska zemlja koja se prostire u srcu Mediterana, potom kao jedna od deset industrijski najrazvijenih država, kao kolevka kultura i raskrsnica svetova, Italija je bila jedan od najisturenijih bedema u okviru sistema Zapadne vojne alijanse. Dakle, njen geostrateški značaj bio je ogroman.

Zatim, opštepoznato je da je reč o državi čija je demokratija bila krhka, da je reč o prostoru na kojem je ponikao fašizam, a čiji koreni posle svetskog rata nisu bili sasvim iščupani. Mnogi Italijani s nostalgijom su i tada govorili o „jedinstvu pod savojskom krunom i simbolima fašističke partije“, kao i o tradiciji i duhu jedne imperije.

Ali tadašnja Italija imala je i svoje drugo lice. Bila je to zemlja sa višemilionskom obrazovanom radničkom klasom koja je iz godine u godinu svoje političko uporište nalazila u Italijanskoj komunističkoj partiji, koja je krajem šezdesetih godina prošlog veka marksističku misao i praksu obogatila novim idejama i koracima u trasiranju „italijanskog puta u socijalizam“.

Tri decenije posle rata, bezmalo polovina Italije (jug države) imala je status nerazvijenog područja u odnosu na visoko razvijeni industrijski sever. Statistike o dubini privredne i društvene krize na italijanskom jugu bile su poražavajuće. Desetine hiljada jeftinih radnika hrlilo je ka severu u potrazi za poslom u trouglu Milano-Torino-Đenova. U isto vreme, dobar deo građana otišao je u trajnu prekookeansku ekonomsku pečalbu. Na prostoru Sicilije i Kalabrije opstale su polufeudalne društvene relacije, a uporedo sa preseljenjem na sever jačale su kriminalne strukture.

 

Tekst Enrika Berlinguera objavljen u reviji Rinašita 13. oktobra 1977. godine, predstavljao je možda u to vreme mali, ali ključan korak, u uspostavljanju „istorijskog sporazuma“ sa vladajućim demohrišćanima. Berlinguer je pišući monsinjoru Betaciju zapravo pisao Aldu Moru.

Berlinguerov odgovor bio je svakako i posledica vrlo složenih odnosa u vrhu Rimske kurije unutar koje je, u to vreme, privremeno prevladala „reformistička struja“ predvođena najpre papom Jovanom HHIII, koji je zahtevao „osavremenjavanje crkve, zavisno od vremena i okolnosti van crkve“.

Posle njegove smrti, 3. juna 1963. godine, reformatorsku palicu nasledio je papa Pavle VI. On je prvi hrabro izjavio da će „monolitno rimokatoličanstvo krajem XX veka nestati pod pritiskom razvoja nauke, građanske neposlušnosti i novih alternativa hrišćanstvu“. Posle smrti pape Pavla VI, 26. avgusta 1978. godine, za novog papu biće izabran kardinal Albino Lučijani, koji će simbolički uzeti ime oba svoja prethodnika – Jovan Pavle I.

Kao sin siromašnog socijaliste i kao kardinal zauzimao je nezavisan stav u odnosu na Rimsku kuriju. Na papskom tronu se zadržao samo 33 dana. Umro je pod misterioznim okolnostima, iznenada, a da nikada nije urađena autopsija. U najširoj javnosti veoma je rasprostranjena teza da je otrovan. Ono što je poznato to je da njegov izbor, baš kao i politika Alda Mora, nisu bili po volji američke administracije, kao i uticajnih masonskih loža – posebno lože P-2, za čije delovanje se vezuju mnogi najviši krugovi u Vatikanu.

Operacija „Gladio“

Operacija „Gladio“ priča je o špijunaži, zaveri i političkom nasilju koje su na tlu Italije sprovodile „tajne NATO armije“. „Gladio“ je jedan od najtajnijih programa koji je ikada postojao, tj. tajna teroristička mreža koja predstavlja tipičan obrazac delovanja NATO-a u Evropi. Cilj ovih operacija bio je zastrašivanje i kontrola političkih klasa, pre svega u Italiji i Belgiji, a radi očuvanja američke dominacije na evropskom kontinentu.

Prema izveštaju italijanske parlamentarne komisije iz 2000. godine, američke tajne službe koristile su navedenu strukturu radi sprečavanja dolaska na vlast Italijanske komunističke partije. Organizacija „Crvene brigade“ korišćena je radi kontrole političkih procesa u Italiji. Suštinski, iza njenih akcija stajala je CIA, koja je istovremeno finansirala i podržavala i desničarske strukture u italijanskoj armiji.

U Ministarstvu odbrane Italije postojalo je supertajno odeljenje kojim nisu komandovali oficiri italijanske vojske, niti su članovi odeljenja bili pripadnici italijanske armije. Naime, komandnu strukturu i sastav odeljenja „Gladio“ činile su privatne ličnosti, koje su u ime i za račun struktura zapadne vojne alijanse, izvodile terorističke akcije i pripisivale ih prvenstveno levici.

Istraživače „tajnih NATO armija“ posebno je zaprepastilo saznanje o saradnji sa pronacističkim organizacijama čiji su pripadnici korišćeni radi obračuna sa prokomunističkom levicom. Istoričar Kristofer Simpson ističe „da je saradnja sa nacistima posle Drugog svetskog rata, sa pravosudnog stanovišta bila ilegalna, sa moralnog neprihvatljiva, ali je sa strateškog stanovišta bila efikasna, posebno na evropskom tlu“. Dakle, u tom kontekstu valja tražiti stvarne razloge likvidacije Alda Mora.

Crvene brigade

Crvene brigade osnovane su 1970. godine kao komunistička oružana formacija.Proklamovani cilj bio je uvođenje komunističkog sistema i proterivanje NATO iz Italije. Organizacija je ubrzo po osnivanju počela da primenjuje metode terorističkog delovanja, sledeći marksističku ideologiju i oslanjajući se na iskustva i tradicije sličnih levičarskih pokreta u Latinskoj Americi.

Na samom početku pripadnici Crvenih brigada fokusirali su se na uništenje ekstremne desnice. Tada su izvedeni mnogi napadi na fašističke organizacije i njihove skupove. Brigade su preduzele i niz akcija uništavanja vlasništva velikih kompanija, kao i sabotaže proizvodnje. Delovali su najviše na industrijski razvijenom severu Italije, a mete su uglavnom bila postrojenja auto-industrije.

Od kraja 1971. godine, iz masovnog nasilnog pokreta izdvaja se grupa koja pokreće bolje planirane i strateški osmišljenije akcije, paravojnog karaktera. Takođe, od tada počinju da biraju određene pojedince za svoje mete. Crvene brigade su 1970-ih imale oko pet stotina aktivnih članova i veliki broj onih koji su ih podržavali. Aktivni članovi su bili između 30 i 40 godina starosti i dobijali su platu od 400 američkih dolara, prikupljenih pljačkom banaka (ili eksproprijacijom kapitala, kako su oni to zvali).

Među njihovim članovima bilo je dosta radnika iz Milana i Torinske regije

Godine 1974. izdaju saopštenje za javnost u kojem obrazlažu svoje ciljeve i metode borbe. Objašnjavaju svoju nameru da udaraju po državnim simbolima i strukturama, dokle god je ne unište, a sa njom i čitav sistem koji služi „interesima krupnog kapitala“.

U to vreme počinju napadi na funkcionere konzervativnih i desnih partija, a mete prvog ubilačkog napada bili su aktivisti fašističkog Italijanskog socijalnog pokreta u Padovi. Prva značajnija akcija dogodila se u aprilu 1974. godine, kada su kidnapovali sudiju Marija Sosija iz Đenove. Zamenili su ga za dva uhvaćena člana Crvenih brigada, koji na kraju nisu vraćeni, a tužilac Frančesko Koko koji je zaustavio njihovo puštanje je ubijen u junu 1976. godine.

Brigade ubrzo postaju poznate svakom Italijanu, posle otmice guvernera oblasti Rima, Đenove i Venecije. U ovom periodu njihove akcije potpuno se povlače iz fabrika. Više nisu deo protestnog pokreta, već nezavisna oružana grupacija, ali sa nikada do kraja identifikovanim idejno-političkim vrhom.

Poznati italijanski političar Betino Kraksi je u intervjuu nemačkom Šternu od 18. maja 1978. godine, ukazao da se „vođe Crvenih brigada nalaze ili u visokom državnom aparatu, i stoga, imaju zaštitu odozgo ili se njihovim akcijama upravlja iz inostranstva“

Važan element operacije „Gladio“ na tlu Italije, pored političkog terorizma „levičarskih boja“, bio je i tzv. terorizam „crne boje“ inspirisan fašizmom i pod okriljem Italijanskog neofašističkog pokreta. Samo u jednoj godini, 1969, broj žrtava „crnog terora“ bio je veći nego u prethodnih dvadeset.

Javnost je bila šokirana brutalnošću akcije koja je izvedena 12. decembra 1969. godine na Trgu Fontana u Milanu, kada je prilikom eksplozije bombe u jednoj banci poginulo 16, a ranjeno više desetina ljudi

Mada je za ovaj masakr prvobitno optužen anarhista Pjetro Valpreda, bivši baletski igrač, na kasnijem suđenju utvrđeno je da iza ovog pokolja stoje neofašisti sa snažnim uporištem u vrhu italijanskih vojnih službi.

Jedan od njihovih moćnih zaštitnika, general Mičeli, na izborima u junu 1976. godine izabran je za poslanika na listi neofašista. Na taj način zatvoren je krug u okviru realizacije „strategije napetosti“ iza koje su očigledno stajali uticajni svetski krugovi.

Rukopis zakulise

Dr Džon Kolman, autor spektakularne studije „Komitet 300“, znatan segment istraživanja, posvetio je ubistvu nekadašnjeg italijanskog premijera. Prema Kolmanovim saznanjima politika Alda Mora bila je suprotstavljena planovima zaverenika iz „Komiteta 300“ – tajne vlade moćnika, koji su planirali smanjenje broja stanovnika i stopu nultog industrijskog rasta za Italiju.

Da iza ubistva Mora stoje organizacije svetske zakulise govori i podatak da je na suđenju članovima Crvenih brigada, nekoliko optuženih potvrdilo da je u ubistvo italijanskog premijera uključena i ličnost iz visokog kruga američke administracije. Reč je o Henriju Kisindžeru, bivšem državnom sekretaru SAD-a.

Gorado Gerzoni, jedan od najbližih Morovih saradnika, na svedočenju od 10. septembra 1982. godine, govorio je o pretnjama koje je visoki američki zvaničnik upućivao lideru demohrišćana

Morove ubice poticale su iz redova supertajne masonske lože P-2, čiji je cilj bio da Italiju potčini nalozima organizacija koje deluju iza kulisa svetske politike.

Naime, stabilizacija italijanske privrede i posebno njena industrijalizacija, bile su u suprotnosti sa planovima o kontrolisanoj destabilizaciji Bliskog istoka, radi eksploatacije tamošnjih naftnih resursa.

Italija kao eksperimentalni poligon ovakve politike nije izabrana slučajno. Pre svega, za vreme Hladnog rata geopolitički položaj ove države bio je izuzetno značajan. Italija je bila „ekonomski most za saradnju sa Bliskim istokom“, kao i prva evropska zemlja koja je na udaru talasa emigracije stanovništva iz ovog dela sveta.

Zbog toga je bilo potrebno sprečiti politički koncept Alda Mora i njegovo nastojanje da postigne „istorijski sporazum“ sa levicom, koji je predviđao niz zaštitnih mera za italijanske radnike.

Drugi razlog destabilizacije Italije leži u činjenici da je u njoj sedište Rimokatoličke crkve. Njeno uništenje jedan je od glavnih istorijskih ciljeva masonskog pokreta.

Nije nepoznato da je u drugoj polovini 20. veka veliki broj masona infiltriran u sam vrh Katoličke crkve, što je stvorilo pretpostavke za unutrašnje razaranje njenog tradicionalnog učenja, ali i podele među najvišim prelatima o ulozi ove crkve u eri globalizacije

Crvene brigade pogubile su Alda Mora 9. maja 1978. godine. Posle 55 dana zatočeništva njegovo beživotno telo, veoma simbolično, ostavljeno je na pola puta, između sedišta demohrišćana i komunista. Ubistvo popularnog političara izazvalo je konsternaciju u italijanskoj javnosti i udaljavanje mnogih intelektualaca i javnih ličnosti koje su do tada imale simpatija za delovanje Crvenih brigada.

Pod uticajem ovog šokantnog događaja javna podrška „istorijskom sporazumu“ je opala. Čak su i uhapšene vođe Brigada Kurčo i Frančeskini iz zatvora osudili ovu akciju, kao i tadašnjeg vođu ove organizacije Marija Moretija. U svakom slučaju, posle ubistva Mora usledio je talas hapšenja „brigadista“ tako da je ova organizacija sredinom osamdesetih praktično „nestala“ sa scene.

Spektakularna otmica, zatočeništvo dugo 55 dana, Morova pisma italijanskoj javnosti i uticajnim svetskim političarima, javna molba njegove supruge Eleonore da bude oslobođen iz „humanih razloga“, fotografije bivšeg premijera koje jasno ukazuju na torturu, i posebno izostanak bilo kakve namere vlasti da pregovara sa „otmičarima“, izazvali su ogorčenje i bes u italijanskoj javnosti

Morova kasnija surova likvidacija bio je logičan čin koji se nadovezao na ono što je nalogodavcima ove drame bilo mnogo važnije; a to je diskreditacija njegove ličnosti i ideje „istorijskog sporazuma sa komunistima“.

Italijanima je ovaj događaj još jednom potvrdio nesposobnost i duboku korupciju i kriminalizaciju sistema

Ubistvom Alda Mora raspršena je svaka ideja o „istorijskom sporazumu“ sa komunistima. Vlast demohrišćana je nastavljena, ali ključne društvene protivrečnosti nisu razrešene. Italija je do danas ostala duboko podeljeno i korumpirano društvo. Nema nikakve sumnje da je Aldo Moro bio tragična istorijska ličnost.

Komunistička Unita možda je najlucidnije prokomentarisala suštinske razloge Morovog ubistva: „Italija nije samo zemlja u krizi, već je zemlja u kojoj se više nego i u jednoj evropskoj zemlji, postavlja jedan novi do sada neregistrovani problem: približavanje radničke klase i radnih ljudi pragu vlasti neispitanim putem proširenja demokratije i identifikacije sa njom. Eto zašto je Moro bio otet, i na kraju, ubijen“.

Simptom/Novi Standard-Milorad Vukašinović